Wijziging Wet Melding Collectief Ontslag: Ontslagroute maakt niet langer meer het verschil

Met ingang van 1 maart 2012 zal de Wet Melding Collectief Ontslag (hierna: ‘WMCO’) worden gewijzigd. Dit kan gevolgen hebben voor werkgevers die het voornemen hebben om in deze tijden van recessie te gaan reorganiseren.

Toepasselijkheid (huidige) WMCO

De WMCO is van toepassing als een werkgever het voornemen heeft in een periode van 3 maanden 20 of meer werknemers te ontslaan binnen één bepaald werkgebied (één van de zes districten) van het UWV Werkbedrijf. Op grond van WMCO zal de werkgever zijn voornemen eerst moeten melden aan de vakbonden. Een afschrift van deze melding moet vervolgens aan het UWV worden toegezonden. In de huidige WMCO is opgenomen, dat indien achteraf blijkt dat de meldingsplicht niet is nageleefd door de werkgever de verdere behandeling van de ontslagaanvragen zal worden geschorst. Dit is in veel gevallen weinig effectief, daar de reeds gerealiseerde ontslagen niet kunnen worden teruggedraaid.

Getalscriterium

Voor het getalscriterium in het kader van de WMCO wordt thans gekeken naar de ontslagroute. Kort gezegd zijn er in Nederland een drietal ontslagroutes. Een werkgever kan een ontslagvergunning aanvragen bij het UWV Werkbedrijf. Daarnaast kan een werkgever te allen tijde een ontbinding van de arbeidsovereenkomst verzoeken bij de Kantonrechter. Wanneer partijen het eens zijn over de voorwaarden van de beëindiging van de arbeidsovereenkomst, kan er ook worden gekozen voor een zogenaamde beëindigingsovereenkomst.

Voor de bepaling van het aantal werknemers tellen de arbeidsovereenkomsten waarvoor geen van voornoemde routes vereist is, sowieso niet mee in de reeks van 20. Hierbij kan gedacht worden aan niet verlengde arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd, of ontslagen tijdens proeftijd. Verder tellen de arbeidsovereenkomsten die eindigen middels een beëindigingsovereenkomst niet mee. Welke wél worden meegeteld, zijn de werknemers voor wie ontbinding bij de Kantonrechter wordt gevraagd, mits het aantal verzoeken tot ontbinding meer dan 5 is. Hierbij geldt wel dat deze ontbindingsverzoeken verband moeten houden met de bedrijfseconomische omstandigheden van de werkgever.

Wijzigingen met ingang van 1 maart 2012

Deze manier van het samenstellen van de reeks van 20 of meer werknemers is echter in strijd gebleken met de Europese Richtlijn betreffende collectief ontslag. Derhalve heeft de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een wetswijziging voorgesteld, die op 1 maart aanstaande in werking zal treden.

Als gevolg van de wetswijziging zullen ook álle beëindigingsovereenkomsten gaan meetellen voor het getalscriterium van 20. Zodoende kan er beter worden toegezien op de naleving van de verplichting. Een werkgever kan dan niet meer de meldingsplicht ‘ontlopen’ door bij een voorgenomen ontslag van bijvoorbeeld 22 werknemers met 3 werknemers een beëindigingsovereenkomst te sluiten. Door middel van deze wijziging komt in principe de vraag of een melding moet plaatsvinden los te staan van de ontslagroute die werknemer wil gaan volgen.

Tevens wordt de WMCO nog op een ander belangrijk punt gewijzigd. Indien achteraf blijkt, dat de WMCO niet is nageleefd, waar dat wel had gemoeten, kan zowel de opzegging als de beëindigingsovereenkomst worden vernietigd. Kortom, de ontslagen kunnen dan worden teruggedraaid. Ook zal de Kantonrechter voortaan tijdens de ontbindingsprocedure onderzoeken of de WMCO van toepassing is. Consequentie daarvan kan onder omstandigheden zijn: herroeping van de ontbinding op verzoek van de werknemer.

Op het moment dat u het voornemen heeft om te reorganiseren, is het van groot belang dat u zich bewust bent van de aankomende wijzigingen. Zoals hierboven aangehaald kan niet naleving van de WMCO grote gevolgen hebben voor een door te voeren reorganisatie.

Voor vragen en/of opmerkingen ten aanzien van de op handen zijnde wijzigingen in de WMCO, is de afdeling Tax & Legal u graag van dienst.

Madeleine Blatter, Senior Consultant Tax & Legal