8 veel voorkomende vragen bij afwezigheden op het werk

Door Zhi Chi Zheng - 28 februari 2019 - Leestijd: 4 Minuten

Verlof & Verzuim

Is een personeelslid afwezig? Dan moet een HR-professional de wetgeving goed kennen. Want valt die periode onder de wettelijke vakantieregeling, gaat het om onbetaald of geldt een ander verlof? We bundelden voor jou de antwoorden op acht moeilijke, veelvoorkomende vragen over afwezig zijn op het werk.

1. ‘Mag ik op vakantie naar het buitenland terwijl ik ziek ben?'

Tijdens de periode van arbeidsongeschiktheid kan de zieke werknemer op de gebruikelijke manier bij de werkgever vakantie aanvragen. De bedrijfsarts onderzoekt of de vakantie de re-integratie en het herstel niet belemmert. Als de werkgever vervolgens akkoord gaat, mag de werknemer op vakantie. Tijdens de vakantie is de zieke werknemer vrijgesteld van de re-integratieverplichtingen. Hoewel de werknemer ziek is, worden in deze situatie vakantiedagen afgeschreven.

2. ‘Ik heb griep, en dat vlak voor mijn vakantie. Wat nu? Ben ik die vakantiedagen kwijt?’

Als een werknemer ziek wordt voorafgaand aan een reeds vastgestelde vakantie, dan is de hoofdregel dat er geen vakantiedagen worden afgeschreven zolang de werknemer ziek is. In overleg met de bedrijfsarts dient te worden bekeken of de vakantie het herstel niet belemmert.

3. ‘Magazijnmedewerker Jan stapt na het werk de kroeg in om een biertje te drinken. Het wordt laat en bij het verlaten van de kroeg struikelt hij in het donker over de drempel. Hij breekt zijn voet en kan zes weken niet werken. Is dit een arbeidsongeval?’

Een arbeidsongeval is een ongeval waarbij de werknemer letsel heeft opgelopen tijdens of door het werk. Onder werktijd wordt ook begrepen de tijd waarin de werknemer onderweg is voor de werkgever naar bijvoorbeeld een opdrachtgever. Woon-werkverkeer en privésituaties vallen hier meestal niet onder. De werkgever heeft een zorgplicht om te voorkomen dat de werknemer letsel oploopt bij het uitoefenen van zijn werkzaamheden. 

Voor Jan geldt dat er weliswaar sprake is van een ongeval, maar niet één waar de werkgever voor verantwoordelijk is.

4. ‘Help, mijn zoon is gevallen en moet naar het ziekenhuis.’

In deze situatie komt de werknemer waarschijnlijk in aanmerking voor calamiteitenverlof. Dit verlof is voor de werknemer die onmiddellijk vrij moet nemen vanwege een onverwachte persoonlijke omstandigheid. In de wet staan deze omstandigheden beschreven en daaronder valt onder andere een onverwachte, spoedeisend ziekenhuisbezoek. De werknemer meldt zo mogelijk vooraf, of zo snel mogelijk achteraf aan de werkgever de reden om dit verlof op te nemen. De werkgever mag achteraf vragen om aannemelijk te maken dat het opnemen van het calamiteitenverlof noodzakelijk was. Bij dit verlof behoudt de werknemer zijn loon.

5. ‘Verdorie, ik ben vergeten te melden dat mijn vrouw wordt geopereerd vandaag, ik kan dus niet komen werken.’

Een operatiedag ligt doorgaans al enkele weken of dagen vast, dus er is geen sprake van een onverwachte ziekenhuisopname. Een beroep op calamiteitenverlof zal dan ook niet opgaan. Afhankelijk van de vraag of de partner van de werknemer zorg nodig heeft na afloop van de operatie, kan de werknemer mogelijk kortdurend zorgverlof opnemen. Blijft de partner na de operatie in het ziekenhuis, dan is in die zorg voorzien en bestaat geen recht op kortdurend zorgverlof. Mag de partner naar huis en behoeft zij daar zorg, dan zou mogelijk wel recht bestaan om kortdurend zorgverlof, mits de werknemer dit vooraf aan de werkgever had gemeld. Meldden op de dag zelf, bij een reed geplande operatie, is te laat. 

Deze werknemer zal – als de werkgever de afwezigheid toestaat – een gewone vakantiedag moeten inleveren.

6. ‘Ik wil een plastische operatie laten uitvoeren die drie weken hersteltijd vergt. Moet ik daarvoor vakantie nemen of is dat ‘’ziekteverlof’’?’

Bepalend voor de vraag of de werknemer recht heeft op ‘’ziekteverlof’’, is allereerst de achtergrond van de ingreep. Is deze zuiver cosmetisch van aard, dan heeft de werknemer in beginsel geen recht op loondoorbetaling en zal deze voor de hersteltijd vakantie moeten opnemen. Bestaat daarentegen een medische reden voor de ingreep, dan heeft de werknemer wél recht op ‘’ziekteverlof’’. Treden naar aanleiding van een zuiver cosmetische ingreep onvoorziene complicaties op, dan heeft de werknemer eveneens recht op ‘’ziekteverlof’’.

7. ‘Mijn collega Emma werkt deeltijds en nooit op dinsdag. Net op die dag wordt de oma van haar echtgenoot begraven. Heeft zij recht op bijzonder verlof?’

De Nederlandse wetgeving kent naast calamiteitenverlof ook ander kort verzuimverlof. Onder dit verlof valt onder andere het aanwezig zijn op de uitvaart van eigen familieleden en familieleden van de partner. Let op! Niet alle familieleden vallen hieronder. De wet heeft het over familieleden in rechte lijn, denk hierbij aan kinderen, ouders en grootouders, en in de tweede graad van de zijlijn, broers en zussen.

In het geval van Emma geldt dat zij geen recht heeft op bijzonder verlof, omdat zij doorgaans niet werkt op een dinsdag. Het verlof geldt namelijk voor de tijd waarin de werknemer zijn arbeid niet kan verrichten. Emma hoeft op dinsdagen geen arbeid te verrichten en daarom gaat het niet op.

8. ‘Als alleenstaande moeder werk ik deeltijds om werk en gezin te kunnen combineren. Mijn dochter is vaak ziek en moet dan telkens naar het ziekenhuis. Dit jaar heb ik daarvoor al vijf dagen calamiteitenverlof opgenomen. Nu is tijdens de verbouwing bij de buren mijn dak beschadigd. Kan ik nog een beroep doen op calamiteitenverlof om dit op te lossen?’

Het antwoord op deze vraag is afhankelijk van de omstandigheden. Calamiteitenverlof vereist een onverwachte omstandigheid die een onmiddellijke onderbreking van de arbeid vergt. Denk hierbij aan het regelen van een loodgieter voor een gesprongen waterleiding. In een situatie als deze zou men zich moeten afvragen of er onmiddellijke actie is vereist? Zo ja, dan kan de werknemer calamiteitenverlof opnemen. Wanneer dit niet het geval is, zal de werknemer een gewone vakantiedag moeten opnemen om het te laten herstellen.

Stel dat het dak van deze werknemer op instorten en er is onmiddellijke actie vereist, dan staat het eerdere calamiteitenverlof vanwege de ziekenhuisbezoeken hier niet aan de in de weg.

Gerelateerde artikelen

refresh Meer artikelen