Zeven op de tien Europese AI-gebruikers werken efficiënter dankzij AI

Breda, 16 juli 2026 – AI vindt steeds vaker zijn weg naar de werkvloer. Drie op de tien (29%) Europese werknemers gebruiken AI minstens één keer per week ter ondersteuning van hun werk. Een kwart van alle ondervraagde werknemers maakt zich zorgen dat AI een groot deel van hun taken overbodig zal maken. Begrijpelijk genoeg liggen deze zorgen hoger onder werknemers die AI vandaag al gebruiken (38%).

Naarmate AI een grotere rol krijgt op de werkvloer, groeit ook de behoefte aan transparantie en verantwoord gebruik. Bijna twee derde van de werknemers vindt dat AI-systemen duidelijk moeten maken hoe ze tot oplossingen komen. Dat wordt steeds belangrijker, aangezien de AI Act vanaf 2 augustus strengere eisen stelt aan transparantie. De cijfers komen uit een onderzoek van de Europese HR-dienstverlener SD Worx onder 5.936 HR-managers en 16.500 werknemers in zestien Europese landen.

Een derde van de Europese werknemers gebruikt AI steeds vaker bij dagelijkse werkzaamheden. Vooral managers maken meer gebruik van de technologie: 41% zet AI steeds vaker in, tegenover 26% van de werknemers zonder leidinggevende functie. Ook onder werknemers die AI nog niet gebruiken, groeit de interesse: 8% verwacht de technologie in de toekomst vaker in te zetten bij dagelijkse werkzaamheden.

Iets meer dan helft van de AI-gebruikers krijgt ondersteuning van de werkgever

Wie AI vandaag al gebruikt, plukt daar de vruchten van: 68% zegt dankzij de technologie efficiënter te werken. Toch krijgt slechts iets meer dan de helft van de AI-gebruikers voldoende ondersteuning van de werkgever om de vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn om optimaal gebruik te maken van AI. AI biedt dus duidelijk kansen, maar goede ondersteuning blijft essentieel om dat potentieel daadwerkelijk te benutten.

Bovendien is die ondersteuning ook verplicht. Sinds 2 februari 2025 moeten Europese werkgevers volgens de AI Act maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat werknemers en andere personen die namens hen AI-systemen gebruiken of beheren, over voldoende AI-geletterdheid beschikken. Werknemers hoeven geen AI-experts te zijn, maar iedereen die met AI werkt, moet de technologie verantwoord kunnen gebruiken en de risico's kunnen herkennen.

68% gelooft dat AI menselijke kwaliteiten niet kan vervangen

Werknemers blijven vertrouwen houden in hun eigen menselijke capaciteiten: 68% gelooft dat AI hun unieke menselijke kwaliteiten niet kan vervangen. Over de ideale taakverdeling tussen mens en AI lopen de verwachtingen uiteen. Meer dan de helft van alle ondervraagde werknemers (54%) verwacht het merendeel van de taken zelf te blijven uitvoeren, met slechts beperkte ondersteuning van AI. Bijna vier op de tien verwachten daarentegen taken te delen met AI, waarbij de technologie een ondersteunende rol speelt.

Werknemers die AI vandaag al gebruiken, hebben duidelijk andere verwachtingen dan werknemers die dat niet doen. Zo verwacht 72% van de niet-gebruikers het merendeel van de taken zelf te blijven uitvoeren, tegenover slechts 31% van de AI-gebruikers. AI-gebruikers zien de toekomst vaker als een samenwerking tussen mens en AI: zes op de tien verwachten taken met AI te delen, tegenover 22% van de niet-gebruikers.

Iets meer dan de helft (52%) heeft er vertrouwen in dat hun organisatie AI op een ethische en verantwoorde manier gebruikt. In het licht van de AI Act wordt dit steeds belangrijker.

AI Act: Omnibus stelt belangrijke verplichtingen voor hoogrisico-AI-systemen uit tot 2027 en 2028

Deze ontwikkelingen komen op een moment waarop werkgevers zich voorbereiden op de volgende fase van de Europese AI Act. Hoewel de belangrijkste verplichtingen voor AI-systemen met een hoog risico zijn uitgesteld naar 2027 en 2028, blijven de transparantieverplichtingen vanaf 2 augustus 2026 wel van kracht. Dat betekent onder meer dat gebruikers moeten kunnen herkennen wanneer zij met AI communiceren, bijvoorbeeld via een chatbot. Ook bepaalde door AI gegenereerde content moet duidelijk als zodanig worden gemarkeerd.

De recente publicatie van de AI Omnibus, die naar verwachting binnenkort officieel wordt vastgesteld, heeft er echter toe geleid dat van de oorspronkelijk geplande 'grote invoeringsgolf' op 2 augustus 2026 relatief weinig overblijft. Wel geldt er voor een beperkt technisch onderdeel een overgangsregeling. Aanbieders van generatieve AI-systemen die synthetische audio-, beeld-, video- of tekstcontent genereren en die al vóór 2 augustus 2026 op de markt waren, krijgen tot 2 december 2026 de tijd om te voldoen aan de verplichting deze content in een machineleesbaar formaat te markeren.