Wanneer een werknemer afwezig is, is het voor HR-professionals essentieel om de relevante wetgeving goed te kennen. Afwezigheden kunnen vallen onder wettelijke vakantieregelingen, onbetaald verlof of andere verlofvormen. SD Worx bundelde de antwoorden op acht veelvoorkomende en complexe vragen over afwezigheid op het werk om u te helpen navigeren door deze situaties.
Mag een zieke werknemer op vakantie naar het buitenland?
Ja, een zieke werknemer mag op vakantie naar het buitenland als de bedrijfsarts en de werkgever akkoord gaan en de vakantie het herstel niet belemmert.
Tijdens arbeidsongeschiktheid kan een zieke werknemer op de gebruikelijke manier vakantie aanvragen bij de werkgever. De bedrijfsarts beoordeelt of de vakantie de re-integratie en het herstel niet in de weg staat. Als de werkgever toestemming geeft, mag de werknemer op vakantie. Gedurende deze vakantie is de zieke werknemer vrijgesteld van re-integratieverplichtingen. Hoewel de werknemer ziek is, worden in deze situatie vakantiedagen afgeschreven.
Zieke werknemers kunnen met goedkeuring van bedrijfsarts en werkgever op vakantie, waarbij vakantiedagen worden afgeschreven.
Ben ik vakantiedagen kwijt als ik griep krijg vlak voor mijn vakantie?
Nee, over het algemeen worden er geen vakantiedagen afgeschreven als een werknemer ziek wordt vlak voor een reeds vastgestelde vakantie.
Als een werknemer ziek wordt voorafgaand aan een reeds vastgestelde vakantie, dan is de hoofdregel dat er geen vakantiedagen worden afgeschreven zolang de werknemer ziek is. In overleg met de bedrijfsarts moet worden bekeken of de vakantie het herstel niet belemmert.
Bij ziekte voor een geplande vakantie worden in principe geen vakantiedagen afgeschreven, mits de vakantie het herstel niet belemmert.
Is een gebroken voet na werktijd een arbeidsongeval?
Nee, een gebroken voet na werktijd is doorgaans geen arbeidsongeval, tenzij het letsel tijdens of door het werk is opgelopen.
Een arbeidsongeval is een ongeval waarbij de werknemer letsel heeft opgelopen tijdens of door het werk. Onder werktijd valt ook de tijd waarin de werknemer onderweg is voor de werkgever, bijvoorbeeld naar een opdrachtgever. Woon-werkverkeer en privésituaties vallen hier meestal niet onder. De werkgever heeft een zorgplicht om te voorkomen dat de werknemer letsel oploopt bij het uitvoeren van zijn werkzaamheden. In het beschreven geval is er weliswaar sprake van een ongeval, maar niet één waar de werkgever voor verantwoordelijk is.
Een ongeval buiten werktijd of woon-werkverkeer valt doorgaans niet onder een arbeidsongeval, omdat de werkgever daarvoor niet verantwoordelijk is.
Wanneer kan een werknemer calamiteitenverlof opnemen voor een ziekenhuisbezoek van een kind?
Een werknemer kan calamiteitenverlof opnemen voor een onverwacht, spoedeisend ziekenhuisbezoek van een kind, waarbij het loon behouden blijft.
In deze situatie komt de werknemer waarschijnlijk in aanmerking voor calamiteitenverlof. Dit verlof is bedoeld voor werknemers die onmiddellijk vrij moeten nemen vanwege een onverwachte persoonlijke omstandigheid. De wet beschrijft deze omstandigheden, waaronder een onverwacht, spoedeisend ziekenhuisbezoek. De werknemer meldt zo mogelijk vooraf, of zo snel mogelijk achteraf, de reden voor dit verlof aan de werkgever. De werkgever mag achteraf vragen om aannemelijk te maken dat het opnemen van het calamiteitenverlof noodzakelijk was. Bij dit verlof behoudt de werknemer zijn loon.
Calamiteitenverlof is van toepassing bij onverwachte, spoedeisende persoonlijke omstandigheden zoals een ziekenhuisbezoek van een kind, met behoud van loon.
Kan calamiteitenverlof worden opgenomen voor een geplande operatie van een partner?
Nee, calamiteitenverlof is niet van toepassing op een geplande operatie van een partner, omdat dit geen onverwachte omstandigheid is.
Een operatiedag ligt doorgaans al enkele weken of dagen vast, dus er is geen sprake van een onverwachte ziekenhuisopname. Een beroep op calamiteitenverlof zal dan ook niet opgaan. Afhankelijk van de zorgbehoefte van de partner na de operatie, kan de werknemer mogelijk kortdurend zorgverlof opnemen. Blijft de partner na de operatie in het ziekenhuis, dan is in die zorg voorzien en bestaat geen recht op kortdurend zorgverlof. Mag de partner naar huis en is daar zorg nodig, dan zou mogelijk wel recht bestaan op kortdurend zorgverlof, mits de werknemer dit vooraf aan de werkgever had gemeld. Melden op de dag zelf, bij een reeds geplande operatie, is te laat. Deze werknemer zal – als de werkgever de afwezigheid toestaat – een gewone vakantiedag moeten inleveren.
Voor een geplande operatie van een partner kan geen calamiteitenverlof worden opgenomen; mogelijk wel kortdurend zorgverlof indien vooraf gemeld en zorgbehoefte thuis aanwezig is.
Wanneer heeft een werknemer recht op ziekteverlof bij een plastische operatie?
Een werknemer heeft recht op ziekteverlof bij een plastische operatie als er een medische reden is voor de ingreep, of bij onvoorziene complicaties na een cosmetische ingreep.
Bepalend voor de vraag of de werknemer recht heeft op ziekteverlof, is allereerst de achtergrond van de ingreep. Is deze zuiver cosmetisch van aard, dan heeft de werknemer in beginsel geen recht op loondoorbetaling en zal deze voor de hersteltijd vakantie moeten opnemen. Bestaat daarentegen een medische reden voor de ingreep, dan heeft de werknemer wél recht op ziekteverlof. Treden naar aanleiding van een zuiver cosmetische ingreep onvoorziene complicaties op, dan heeft de werknemer eveneens recht op ziekteverlof.
Ziekteverlof bij een plastische operatie hangt af van een medische noodzaak of onvoorziene complicaties; anders dient vakantie te worden opgenomen.
Heeft een deeltijdse collega recht op bijzonder verlof voor een begrafenis op een niet-werkdag?
Nee, een deeltijdse collega heeft geen recht op bijzonder verlof voor een begrafenis op een dag waarop zij doorgaans niet werkt, omdat het verlof geldt voor tijd waarin arbeid niet verricht kan worden.
De Nederlandse wetgeving kent naast calamiteitenverlof ook ander kort verzuimverlof. Onder dit verlof valt onder andere het aanwezig zijn op de uitvaart van eigen familieleden en familieleden van de partner. Let op! Niet alle familieleden vallen hieronder. De wet heeft het over familieleden in rechte lijn, denk hierbij aan kinderen, ouders en grootouders, en in de tweede graad van de zijlijn, broers en zussen. In dit geval geldt dat de collega geen recht heeft op bijzonder verlof, omdat zij doorgaans niet werkt op een dinsdag. Het verlof geldt namelijk voor de tijd waarin de werknemer zijn arbeid niet kan verrichten. De collega hoeft op dinsdagen geen arbeid te verrichten en daarom gaat het niet op.
Bijzonder verlof voor een begrafenis is niet van toepassing op een niet-werkdag, aangezien het verlof betrekking heeft op het niet kunnen verrichten van arbeid.
Wanneer kan calamiteitenverlof worden opgenomen bij schade aan een huis?
Calamiteitenverlof kan worden opgenomen bij schade aan een huis als er sprake is van een onverwachte omstandigheid die onmiddellijke onderbreking van de arbeid vereist.
Het antwoord op deze vraag is afhankelijk van de omstandigheden. Calamiteitenverlof vereist een onverwachte omstandigheid die een onmiddellijke onderbreking van de arbeid vergt. Denk hierbij aan het regelen van een loodgieter voor een gesprongen waterleiding. In een situatie als deze zou men zich moeten afvragen of er onmiddellijke actie is vereist. Zo ja, dan kan de werknemer calamiteitenverlof opnemen. Wanneer dit niet het geval is, zal de werknemer een gewone vakantiedag moeten opnemen om het te laten herstellen. Stel dat het dak van deze werknemer op instorten staat en er is onmiddellijke actie vereist, dan staat het eerdere calamiteitenverlof vanwege de ziekenhuisbezoeken hier niet aan in de weg.
Calamiteitenverlof voor huisschade is alleen mogelijk bij onverwachte situaties die onmiddellijke actie vereisen, onafhankelijk van eerder opgenomen calamiteitenverlof.
