Hybride werken vraagt om meer dan beleid alleen

Het debat over thuiswerken lijkt een nieuwe fase te zijn ingegaan. Nederlandse werknemers vragen niet massaal om meer thuiswerkdagen, maar werkgevers staan wel voor een andere uitdaging: het naleven van afspraken over aanwezigheid op kantoor.

Uit onderzoek van HR-dienstverlener SD Worx onder 1.000 Nederlandse werknemers blijkt dat bijna zeven op de tien organisaties die hybride werken aanbieden duidelijke richtlijnen of regels hebben over aanwezigheid op de werkplek. Toch geeft bijna drie op de tien werknemers aan deze afspraken niet altijd te volgen.

De resultaten suggereren dat de discussie over hybride werken niet langer draait om óf werknemers naar kantoor willen komen maar hoe organisaties kantoorbeleid effectief en geloofwaardig kunnen vormgeven.

Werknemers willen vooral stabiliteit in hun werkpatroon

De meeste Nederlandse werknemers lijken hun ideale balans tussen thuiswerken en kantoorwerk inmiddels gevonden te hebben. Twee derde (67%) wil het huidige aantal thuiswerkdagen behouden. Slechts 23 procent zou vaker vanuit huis willen werken, terwijl ongeveer één op de tien juist minder thuiswerk wenst.

Gemiddeld werken Nederlandse werknemers minder dan één dag per week vanuit huis en reizen zij 3,5 dag per week naar hun werkplek. Daarmee blijft fysiek aanwezig zijn op de werkvloer voor veel werknemers de norm.

Regels zijn er wel, naleving blijft achter

Van de werknemers die hybride kunnen werken zegt 68,5 procent dat hun organisatie richtlijnen of regels heeft over het aantal dagen dat medewerkers op kantoor worden verwacht. Voor een kwart gaat het om strikte regels, terwijl de grootste groep werkt met flexibelere richtlijnen.

Opvallend is dat 70 procent aangeeft deze afspraken doorgaans te volgen. Dat betekent dat bijna drie op de tien werknemers bewust of onbewust afwijkt van het formele kantoorbeleid.

Vergeleken met het gemiddelde van de andere Europese landen in het onderzoek blijkt Nederland het minst volgzaam in het naleven van kantoorafspraken. Waar de gemiddelde Europese naleving op 80 procent ligt, komt België bijvoorbeeld uit op 87,3 procent.

Ook in de manier waarop beleid wordt vormgegeven, wijkt Nederland af. Nederlandse organisaties kiezen relatief vaak voor flexibiliteit en minder voor strikte regels. Op de Europese ranglijst voor flexibel beleid staat Nederland tweede, na Polen. Bij verplicht kantoorbeleid behoort Nederland juist tot de onderste groep, terwijl België de lijst aanvoert met vaste aanwezigheidseisen.

Voor Nederlandse werkgevers ligt hier een belangrijke vraag: zijn de regels voldoende afgestemd op de dagelijkse praktijk en behoeften van medewerkers?

Jongere werknemers zetten meer druk op flexibiliteit

Niet alle werknemers kijken hetzelfde naar hybride werken. Vooral werknemers tussen 25 en 34 jaar tonen een grotere behoefte aan extra flexibiliteit. Ruim een derde van hen zou graag vaker thuiswerken.

Onder oudere werknemers is die behoefte aanzienlijk kleiner. Werknemers van 50 jaar en ouder geven juist vaker aan tevreden te zijn met de huidige situatie.

Deze generatieverschillen maken duidelijk dat hybride werken steeds vaker een thema wordt binnen talentmanagement en personeelsbehoud.

Toegang tot hybride werken niet voor iedereen gelijk

Het onderzoek laat bovendien zien dat hybride werken niet voor iedere werknemer vanzelfsprekend is. Mannen, leidinggevenden en fulltimers kunnen aanzienlijk vaker thuiswerken dan vrouwen, medewerkers zonder leidinggevende functie en parttimers.

Dat roept vragen op over de gelijkheid van flexibiliteit binnen organisaties. Naarmate hybride werken een belangrijk onderdeel wordt van de employee experience, kan deze ongelijkheid een grotere rol gaan spelen bij tevredenheid, betrokkenheid en retentie.

Van aanwezigheid naar vertrouwen

“De discussie over hybride werken verschuift van aanwezigheid naar vertrouwen”, zegt Stephanie Lasschuijt, People Project Manager bij SD Worx Nederland. “Werknemers vragen niet massaal om meer thuiswerkdagen. De uitdaging voor werkgevers ligt nu vooral in het creëren van duidelijke, haalbare en breed gedragen afspraken over waar en hoe gewerkt wordt. Organisaties die daarin slagen, bouwen aan meer betrokkenheid, betere samenwerking en een gezonde werkcultuur.”