Hoe bereken je loonverschillen tussen mannen en vrouwen op een goede en betrouwbare manier?

Je start met een eenvoudige vergelijking: het bruto gemiddeld loo van mannen vs. vrouwen ongeacht rol of niveau. Ideaal dus als helikopterview. De EU‑richtlijn verplicht werkgevers om twee soorten loonverschillen te rapporteren:

• Onrechtvaardig loonverschil → het gemiddelde verschil tussen alle mannen en vrouwen.
• Gerechtvaardigd loonverschil → een analyse die rekening houdt met functie, ervaring, senioriteit of uren.

Samen laten ze zowel de omvang van het verschil als de onderliggende oorzaken zien.

Onrechtvaardig loonverschil

Dit is de eenvoudige vergelijking: het bruto gem. loon van mannen vs. vrouwen, ongeacht rol of niveau. Ideaal als helikopterview.

Rechtvaardig loonverschil

Er kunnen rechtvaardigingsgronden zijn voor het verschil. Hierbij kun je kijken naar: 

• Functie of functiegroep
• Senioriteit / dienstjaren
• Opleiding / kwalificaties
• Werkuren
• Prestaties

Het doel is om de onverklaarbare verschillen te identificeren, die kunnen wijzen op ongelijkheid.

Statistische methoden

De Richtlijn suggereert het gebruik van de Oaxaca-Blinder‑methode, die de resultaten opsplitst in een ‘verklaard’ en een ‘onverklaard’ deel. In de praktijk zullen de meeste organisaties regressieanalyse of eenvoudigere tools gebruiken, vaak met ondersteuning van externe dienstverleners.

De rapportage bevat o.a.:

• Mean & median loonverschillen (vast en variabel)
• Verdeling over loonkwartielen
• % mannen/vrouwen dat een bonus ontvangt
• Analyse per categorie werknemer

Bij onverklaarbare verschillen van meer dan 5% moet een audit en verbeterplan worden opgesteld.

Een betrouwbare analyse vraagt om:

• Complete en consistente HR‑data
• Duidelijke, objectieve functiegroepen
• Uitleg van de gebruikte methodiek

Kleine populaties of rommelige functietitels kunnen resultaten vertekenen, dus voorbereiding is cruciaal. 

Een loonverschilanalyse is meer dan een verplichting: het helpt je verborgen ongelijkheid op te sporen, je beloningsbeleid te professionaliseren en vertrouwen te winnen.